जुजुभाई डंगोल
केन्द्रिय सदस्य, ज्यापु महागुथि नेपाः
१) भूमिका
थौंकन्हय्या समाजय् संस्थागत छगू निगू ज्या याना च्वनाः जक मगाः, समुदाय दुने संस्थाया छवि बांलायेमाः । संस्थाया छवि ९इचनबलष्शबतष्यलब िष्mबनभ० बांलाःसा संस्थाया स्थायीत्व दइ, सदस्यपिनिपाखें जक मखु संस्थानाप सरोकार दुपिं सकसियापाखें विश्वास काय् फइ । संस्थाप्रति विश्वास दत धाःसा सकलसित आकर्षित यायेत अःपुइ अले आकर्षित नं जुइ । थुकें यानाः संस्थाया लक्ष्य प्राप्त यायेत अःपुइ । संस्थाया मू मिसन, लक्ष्य, उद्देश्य व उद्देश्य कथंया ज्याझ्वः धैगु सरोकारवाला सकसित समय सापेक्ष सान्दर्भिक जुइमा । संस्थाया छबि निर्माण यायेत रणनीति अनिवार्य रुपं दयेकेमाः । नापं संस्थायाके आवश्यक मानवीय, भौतिक व वित्तिय स्रोत नं दयेमाः । संगठनया छवि निर्माण यायेत न्हापालाक्क संगठन दुने व पिने सम्बन्ध व सम्पर्क क्वातुइमाः । लक्षित समूहपाखे संस्था झीगु खः धका अपनत्व कायेमाः । संस्थानाप स्वापू दु धकाः गर्व तायेके फयेमाः । संस्थानाप सम्बन्धित सरोकारवाला दुने जक मखु साधारण जनतायात नं संस्थाया ज्याझ्वः बारे जानकारी बियाः समर्थन कायेगु प्रयास जुइमा । थथे संस्थाया छवि निर्माण यायेगु झ्वलय् ज्यापु महागुथि नेपाःपाखें स्थापनाकालंनिसे च्यूताः तयावःगु खनेदु । ज्यापु महागुथि नेपाःपाखें याना वयाच्वंगु थीथी ज्याझ्वः मध्ये छवि निर्माण यायेत ग्वाहाली जुया च्वंगु छगू निगू ज्याझ्वः ब्वयेगु कुतः याना च्वना ।
२) सार्वजनिक स्थलया सदुपयोग
वि.सं. २०५० भाद्र २६ गते ज्यापु महागुथि गठन जूगु दँय् नेपाल सम्बत् १११३ लक्ष्मीपूजा कुन्हु नेपाल सम्वत न्हूदँ लसकुस यायेत व महागुथिया प्रचारप्रसार यायेगु मू तातुना तयाः स्वानिगःया आदिबासी ज्यापु धिमे ब्वज्या यात । लगं बहालय् थीथी त्वाः खलःपुचः मुनाः येँ, यल, ख्वपया स्वम्ह थाकुलिपिनिपाखें त्वाःदेवाय् दीप प्रज्वलन याकाः सांस्कृतिक ¥याली नगरपरिक्रमा याना इतुम्बहालय् तःधंगु सभा जुल ।
ने.सं. १११४ (२०५१ साल) लक्ष्मीपूजा कुन्हु ज्यापु महागुथि येँ महानगर समितिपाखें येँ देय्या परम्परागत धिमेय् खलःयात मंकाःकथं हनेगु ज्या यतखा बहालय् जुल । नेपाल सम्वत १११५ (२०५२ साल) य् ज्यापु ग्राजुयत हनेज्या क्षेत्रपाटी जुल । ने.सं. १११६ (२०५३ साल) लक्ष्मीपूजा कुन्हु दक्षिण पश्चिम भेगया परम्परागत बाजं संस्कृतिकःमितय्त हना ज्याझ्वः पांगा कीर्तिपुरय् जुल । नेपाल सम्वत १११७ (२०५४ साल) लक्ष्मीपूजा कुन्हु यल देय्या भिंmच्यागु गांया परम्परागत संस्कृतिकःमितय्त मंकाः हनेज्या थेच्वय् जुल ।
वि.सं. २०५६ सालय् येँ भुरुंख्यलय् “ज्यापु मुना” नां छुनाः येँ देय् व स्वनिगःया थीथी लागां ज्यापु दाजुकिजा तताकेहेँपिसं ब्वति काःगु । वि.सं. २०५७ सालय् बसन्तपुरय् महागुथिया न्हापांगु तःमुँज्या जुल । वि.सं. २०६८ सालं महागुथिया निक्वःगु केन्द्रिय महाधिवेन तोखाय् जुल । वि.सं २०७२ सालया महागुथि स्वक्वःगु केन्द्रिय महाधिवेशन येँ दुने हे जुल ।
३) सरकारपाखें प्रतिनिधित्व
ज्यापु महागुथिया छगू सबल पक्ष खः महागुथिया अधिवेशन, महाअधिवेशन, विशेष ज्याझ्वलय् सरकारपाखें प्रतिनिधित्व याकेगु कुतः जुयाच्वंगु । केन्द्रिय सरकारया प्रतिनिधित्वनिसें प्रदेश सरकार व स्थानीय सरकार (महानगरपालिका)पाखें नं प्रतिनिधित्व याकाः थीथी राजनैतिक पार्टी, जातिय संघ संस्थाया नापं विशिष्टविद्वत् जनपिनिगु सहभागी याकाच्वंगु व याकेगु कुतः जुयाच्वंगु दु ।
वि.सं. २०५७ सालय् प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोईरालापाखें महागुथिया न्हापांगु तःमुँज्या उलेज्या यानादिल । ज्यापु महागुथि नेपाः संस्थापक सदस्यकथं न्ह्यानाच्वंगु ज्यापु संस्कृति विकास कोषया थी थी ज्याझ्वः विशेष यानाः ज्यापु दिवसया लसताय् राष्ट्रप्रमुख, कार्यकारी प्रमुख, संवैधानिक निकायया प्रमुख लगायतया व्यक्तिपिनिगु उपस्थिति जूगु दु । २०६५ सालय् विधान सभाया सभामुख सुभाषचन्द्र नेम्वांग, २०६६ व २०६७ सालय् प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाल, २०६८ सालय् सभामुख सुभाषचन्द्र नेम्वांग, २०६९ सालय् प्रधानमन्त्री बाबुराम भट्टराई, २०७० सालय् मन्त्री परिषदया अध्यक्ष खिलराज रेग्मी, २०७१ सालय् प्रधानमन्त्री सुशिल कोइराला, २०७२ सालय् प्रधानमन्त्री के.पि. शर्मा ओली, २०७३ सालय् प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड, २०७४ सालय् राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी, २०७५ सालय् प्रधानमन्त्री के.पि. शर्मा ओली, २०७६ व २०७७ सालय् उपप्रधान मन्त्री इश्वर पोखरेल, २०७८ व २०७९ सालय् प्रधानमन्त्री शेर बहादुर देउबा ।
४) थीथी ज्याझ्वः
संस्थाया छबि बांलाइगु थीथी ज्या मध्ये संस्थां इलय्ब्यलय् संचालन याइगु गोष्ठी, सेमिनार, अन्तरक्रिया आदि बौद्धिक ज्याझ्वःत खः । महागुथिपाखें नं थज्याःगु खँ वाःचायेकाः इलय् व्यलय् याःगु गतिविधि थन ब्वयेगु उपयुक्त तायेका ।
वि.सं. २०५१ सालय् यतखाबहालय् जूगु धिमे ब्वज्याय् नांजाम्ह अन्तराष्ट्रिय व्यक्तित्व डा. टोनी हेगन झायादीगु खः । वय्कःयात होटेल द्वारिकाज्या अम्बिका श्रेष्ठं ब्वनाहःगु खः । वि.सं. २०५२ सालय् थीथी क्षेत्रया बौद्धिक व्यक्तित्व मुंका लाजिम्पातय् च्वंगु शंकर होटेलय् ज्यापु जाति विषयलय् छगू बौद्धिक सहलह मुँज्या जूगु दु । उगु मुँज्या बेलायतया अक्सफोर्ड युनिभर्सिटीया प्राध्यापक डेभिड गेर्नर भाजु नं व्वति काःगु खः ।
वि.सं. २०५७ सालय् जगतसुन्दर ब्वनेकुथिइ बौद्धिक ख्यःया भाजु मय्जुपिनिनाप सहलह जूगु खः । २०६९ सालय् चीनया राजधानी बेइजिंगय् जूगु बेइजिंग महोत्सवय् सांस्कृतिक ज्याझ्व सहित यें महानगर समितिया प्रतिनिधिपिंस ब्वति काःगु ।
ज्यापु महागुथि पाखें थी थी संघ संस्थापाखें आयोजना याःगु गोष्ठी, सेमिनार, अन्तरक्रिया ज्याझ्वलय् व्वति कयाः थःगु धारणा ब्वयेगु याना वया च्वंगु नं दु ः वल्र्ड भिजन इन्टरनेशनल, साप नेपाल, नेवाः देय् दबू, नेपाल भाषा मंकाः खलः, न्हूदँ समारोह समिति, नेपाल राष्ट्रिय जातीय संग्रहालय, इन्हुरेड, लाहुरनिप, घरेलु विभाग, आदि । थथेहे, थी थी विद्यालयनाप नं महागुथिया सम्वन्ध क्वातु ः न्यू जेनिड इङ्गलिस स्कूल, काठमाडौं मोडेल स्कूल, डल्लु आवासीय विद्यालय, जगतसुन्दर व्वनेकुथि, जुविल्याण्ट उच्च मावि, आदि ।
५) सञ्चार ख्यलय् महागुथि
सञ्चार माध्यमपाखें थःगु ज्या प्रचार प्रसार यायेगु झ्वलय् महागुथि स्थापनाकालंनिसें सचेत जूगु खनेदु ।
लगंबहालय् मुनाः इतुंबहालय् क्वचाःगु आदिवासी धिमे ब्वज्या (१११३) या प्रचार प्रसार याय्त नेपाल टेलिभिजनपाखें छगु टोली खतय् जुया वःगु खः । नेपाल टेलिभिजनया नापं छापा खबर (गोरखापत्र, राइजिंग नेपाल) या समाचारदातातय्त व्वति कायेकेत हनेबहम्ह तीर्थराम डंगोलया तःधंगु भूमिका दु ।
वि.सं. २०५८ सालंनिसे ज्यापु पौ प्रकाशन जुयाः महागुथिया छवि निर्माण झ्वलय् तःधंगु प्रभाव लाःगु दु । त्वाःत्वालय् लय्पतिकं ज्यापु दबूया नामं छलफल ज्याझ्वलय् थीथी त्वाःया युवातय्त महागुथि बारे जानकारी बिइत यक्व ग्वाहालि जूगु दु । थ्व हे कार्यक्रमया निरन्तरता कथं थौकन्हय् रेडियो उपत्यकापाखें ज्यापु दबू हप्ताय् छकः न्ह्याकाच्वंगु दु । अथेहे, इलय्ब्यलय् महागुथिपाखें प्रकाशित याःगु स्मारिकापाखें नं संस्थाया छबि निर्माण यायेगु ज्याय् ग्वाहाली जुयाच्वंगु दु ।
थौंवयाः ज्यापु महागुथिया कार्यक्रमय् टेलिभिजन, एफएम रेडियो, अनलाइन खबर व छापा खबरया समाचारदाता, फोटोपत्रकारपिनिगु बांलागु उपस्थिति दयाच्वंगु दु ।
६. नेपाल अर्केष्ट्रा ११४३
विश्व संगीत दिवस (जुन २१)या लसताय् येँ महानगरपालिकाया संस्कृति व पर्यटन समिति व ज्यापु महागुथि नेपाःया ग्वसालय् टुडिखेल (खुलामञ्च)य् वंगु जेठ २७ गते नेपाल अर्केष्ट्रा ११४३ सांगितिक ज्याझ्वः जुल । युवा पुस्तायात मौलिक परम्परागत लोकबाजा व लोकसंगितय् आकर्षित यायेगु तातुनाः हिमाल, पहाड व तराईया थी थी लोकबाजा व लोकसंगितयात प्रतिनिधित्व जुइगु कथं धिमे, धुन्या, मादल, बासुरी, बय्, शंख, गं, घौ, चिग्वः धिमे, तग्वः धिमे, पोंगा, काः, बबु, ताः, खिं, पछिमा, नायोखिं, दं, दम्फु, ढोलक, नगरा, टुङ्ना, मुर्चुगा, खैजडी, ख्यालिमालि, झ्यालि, मेटल प्रिकसन, हारमोनियम, सारंगी बाजंयात खेम्ता, दिपचण्डी, प्रताल, चो, पलेमा, अस्तरा, जति, दादरा, कहरवा आदि तालय् सामुहिक रुपं थाना स्वसलं मयाक्क कलाकारपाखें करिव २ घण्टाया सांगितिक ज्याझ्वः जुल ।
प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डया मूपाहाँसुइ जूगु उगु सांस्कृतिक ज्याझ्वलय् बागमती प्रदेशया पर्यटन, उद्योग व सहकारी मन्त्री पुकार महर्जन, येँ महानगरपालिकाया कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोल, येँ महानगरपालिका संस्कृति व पर्यटन समितिया संयोजक आशामान संगत, नेवाः देय् दबूया अध्यक्ष पवित्र वज्राचार्य, पूर्वराज्यमन्त्री तीर्थराम डंगोल, सांसद प्रेम महर्जन लगायतया थीथी राजनैतिक पार्टीया नेतृत्वतहया व्यक्तिपिसंं व्वति काःगु दु । परम्परागत ज्यापु त्वाःया गुरु, नायः, कजिपिं, थीथी खलःपुचःया प्रतिनिधिपिं लगायत द्वलंद्वः जनतातय्गु उपस्थिति दुगु खः ।
थीथी सांगितिक खलःपुचःया ३०० जना मयाक्क कलाकारत मुना बाछिं मल्याक प्रशिक्षण यानाः नेपाल अर्केष्ट्रा ११४३ ताःलाकेत अहोरात्र खतय् जूपिं वाद्यगुरुपिं न्हुछेबहादुर डंगोल, धर्म मुनिकार, बाबुराजा महर्जन व कल्याण महर्जनपिनिगु योगदानयात कदर यायेमाः । ज्यापु महागुथि नेपाःया केन्द्रीय नायः राजभाई जकःमि, न्वकुपिं सत्यनारायण डंगोल व कृष्ण बहादुर घःजु, महासचिव मचाराजा महर्जन, सहकोषाध्यक्ष हेराशोभा महर्जन, केन्द्रिय सदस्य सरिता महर्जन, दुजः बाबुराजा महर्जन लगायतया केन्द्रीय समितिया सदस्यपिं नं धन्यवादया पात्र खः । नापं, सांगितिक ज्याझ्वलय् त्वाःत्वाःया प्रतिनिधिपिन्त ब्वति कायेकेत कुतः यानाः खुल्लामञ्चय् स्वागत यानाच्वंपिं येँ महानगरसमितिया नायः पंच नारायण महर्जन व सचिव मचाराजा महर्जनपिं नं धन्यवादया पात्र खः ।
थथे, यक्व यक्व मनूतय्गु महेनतं सफल जुगु नेपाल अर्केष्ट्रा ११४३ या तत्कालिन उपलव्धि क्वय् ब्वया च्वना ः
(क) ज्यापु महागुथि नेपाःपाखें येँ महानगरपालिका नापं सहयोग कयाः सहकार्य यायेगु ज्या जक जूगु मखु, थुगु कार्यक्रमपाखें सयुक्त रुपं कार्यक्रम संचालन यायेत सफल जूगु दु । थ्व धैगु महागुथिया छवि छगू स्तरय् थाहाँवंगु खः ।
(ख) केन्द्र सरकार, प्रदेश सरकार व स्थानीय सरकारया प्रतिनिधित्वयात निरन्तरता बिइत सफल जूगु दु । थ्व धैगु नं महागुथिया उपस्थितियात स्वंगू तहया सरकारपाखें सम्मान याःगु खः ।
(ग) नेपाल अर्केष्ट्रा ११४३ सांगितिक ज्याझ्वलय् थीथी सांस्कृतिक पुचःखलःतय्गु सहभागिता जूगु दु । थुकें नं क्यनाच्वंगु दु कि ज्यापु महागुथि नेपाःया नेतृत्वय् लोकसंगित व लोकबाजाया संस्थागत विकास याना वनेत सरोकारवाला संघ संस्था सकारात्मक दु ।
७. अन्तय्,
झी नेवाः विशेष यानाः झी ज्यापु ज्या याये न्ह्याः । ज्या यायेत न्ह्यचिली । दुःखसियाः ज्या याइ । ज्याया जस दइ मखु । ज्यायात धकाः जस बिइ नं मखु । थ्व झीगु छगू संस्थागत रोग खः । रोग धकाः छाय् धया धाःसा रोग जुइगु कारण दु । रोग निवारणया उपाय दु । संस्थाया नेतृत्वकर्तातय्सं थःगु संस्था दुने छु रोग दु धकाः मस्यूगु मखु । तर विडम्बना छु धाःसा, रोग दु धकाः सिइकसिइकं नं रोग निवारणया लागि उपाय मालेगु कुतः मयाः । सरोकारवालातय्गु सःयात कदर यायेत नेतृत्व वर्ग तयार जूगु खने मदु । थुकिया लिच्वः, संस्थाया संस्थागत विकास गुलि जुइमाःगु खः, अथे जुयाच्वंगु मदु ।
ज्यापु महागुथि नेपाःया वर्तमान नेतृत्व कयाच्वंपिसं महागुथिनाप आवद्ध जूपिं सकल सदस्यपिनिगु सःयात कदर याइ नापं ूीभबमभचकजष्उ ष्क लयत बदयगत उयधभच, ष्त ष्क बदयगत चभकउयलकष्दष्ष्तिथू नेतृत्व धैगु शक्तिया लागि मखु, नेतृत्व जिम्मेवारीपनया लागि खः धैगु चिन्तन मनन याना न्ह्याः वइ धैगु आशा याना । नापं, संस्थानाप स्वापुदुपिं सदस्यपिसं नेतृत्वपाखें सःतीगु इलय् वा आयोजना याइगु ज्याझ्वलय् ब्वति कायेगु ज्या जक मयासे पूर्व सक्रिय (प्रो एक्टिभ्) भूमिका म्हिता दी धैगु मनंतुसें सकल जानाः संस्थाया छबियात ब्वलंकेत न्ह्याःवनेगुलि कुतः याइ धैगु नं आशा कया । सुभाय् ।