आदिवासी जनजाति समुदायया बाहुल्यता दुगु बागलुङया निसीखोला गाउँपालिकां मगर भाषाया पाठ्यपुस्तक तयार याःगु दु । गाउँपालिकां मगर भाषाया पाठ्ययुस्तक तयार यानाः थ्व हे शैक्षिकसत्रनिसें लागू यायेग तयारी याःगु खः ।
आदिमकालनिसें न्ववाना वयाच्वंगु भाय्, संस्कृतिया जगेर्ना यायेत गाउँपालिकां ब्वमिपिन्त मगर भाय् स्यनेगु न्ह्याकागु गाउँपालिका अध्यक्ष सूर्यबहादुर घर्तीं कनादिल ।
पुस्तान्तरणया अभाव लिसें पश्चिमा भाषा संस्कृतिया प्रभावया हुनिं मगर भाषा लोप जुइगु खतरा ब्वलंगुलिं मगर भाषा संरक्षण यायेत पाठ्यपुस्तक दयेकाः अध्यापन याकेगु यानाः पाठ्यपुस्तक छपाइया तयारीइ दुगु अध्यक्ष घर्तीं कनादिल ।
परम्परागत खाम भाय् न्ववाइपिं भाषिक समुदायया अभाव जूगुलिं थ्व भाय् लोप जुजुं वनाच्वंगुिलं भाषा संरक्षण न्ह्याकूगु खः । थ्व भाय् न्ववाइपिं पुलांपिं मनूत मदया वंगु व न्हू पुस्ताय् खाम भाय् स्थानान्तरण मजूगुलिं लोप जुजुं वंगु हुनिं गाउँपालिकां पाठ्युस्तक दयेकाः संरक्षण न्ह्याकूगु खः । मस्तय्सं न्हापागु भाय्कथं नेपाली भाय् न्ववायेगु यासेंलि खाम भाय् पूवंक हे लोप जुइगु अवस्था वःगुलिं भाषा ल्यंकेत पाठ्यपुस्तक हे दयेकाः ब्वंकेगु ज्या न्ह्याकागु गाउँपालिकां न्ह्यथंगु दु ।
गाउँपालिकां खाम ब्वंकेगु निंतिं शिक्षक नियुक्तिया निंतिं तकं आवश्यक समन्वय याये धुंकूगु दु । लिपांगु पुस्ताय् खाम भाषाप्रति चिउताः खनेमदुगुलिं समस्या जूगु निसीखोला गाउँपालिका–६ भल्कोटया स्थानीय अम्मर बुढामगरं कनादिल । वय्कलं परम्पराकालनिसें न्ह्यानावयाच्वंगु भाषा संरक्षणय् गाउँपालिकां चिउताः क्यंगु सकारात्मक जूगु कनादिल ।
गाउँपालिकां मगर भाषा संरक्षणलिसें गाउँपालिकाया भल्कोटय् च्वंगु परम्परागत पुचली नाच संरक्षणय् तकं चिउताः क्यंगु दु ।