दँय्दसं यंलागाः पारूनिसें न्ह्याइगु सोह्र श्राद्ध बाय् पितृ पक्ष थनिंनिसें विधिवत् न्ह्याःगु दु ।
थौं न्हापांगु न्हि पारू तिथि यायेमाःगु श्राद्ध यायेमाःगु नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिं स्वीकृति बियातःगु नगुमाय् न्ह्यथनातःगु दु । पारू तिथि श्राद्धया पिण्डदान तिंन्हिलिपा यायेमाःगु समितिया पूर्वसदस्य लिसें धर्मशास्त्रविद् प्रा डा देवमणि भट्टराईं राससयात कनादीगु दु ।
यंलागाः पारूनिसें कौलाथ्व पारूतक झिंखुगू तिथिइ दिवङ्गत पितृयात हनाबनातसें तर्पण, सिदादान व पिण्डदान याइगु जूगुलिं सोह्रश्राद्ध धायेगु याःगु खः । थ्व ईयात अपर, प्रेत पक्ष आदि नं धायेगु याः ।
नखःचखः होमयज्ञ लिसें तःधंगु ज्या याये न्ह्यः पितृयात श्रद्धा भक्ति तयाः लुमंकेगु वैदिक सनातन हिन्दू शास्त्रीय परम्पराकथं सोह्रश्राद्ध यायेगु यानावयाच्वंगु खः । थ्व इलय् पितृं आश याना च्वनी धइगु शास्त्रीय मान्यता दु ।
थुकथं सोह्र श्राद्ध यात धाःसा पितृप्रतिया थःगु दायित्वबोध पूवनीगु लिसें पितृ ऋणं नं मुक्त जुइ धइगु धार्मिक विश्वास दु । थ्व पक्षय् श्राद्ध मयाःसा अक्षम्य दोष लाइ धइगु शास्त्रीय वचंया लिधंसाय् श्राद्ध यायेगु यानावयाच्वंगु धर्मशास्त्रविद् व समितिया पूर्वअध्यक्ष प्रा डा रामचन्द्र गौतमं कनादी । सोह्र श्राद्ध तिंन्हि ईलिपा यायेमाः धइगु शास्त्रीय वचन दुगु नं वय्कलं कनादीगु दु । जाताशौच, मृताशौच व पत्नी रजस्वला जूबलय् बाहेक सोह्र श्राद्ध त्वःते मज्यूगु धर्मशास्त्रविद् गौतमं कनादी ।
कारणवश सोह्र श्राद्ध यायेमफुत धाःसा शास्त्रय् अनेक विकल्प बियातःगु दु । सोह्र श्राद्धकर्तां थः अबुया तिथिइ यायेमाःगु विधान दु । आपत् धर्मकथं छुं हुनिं दित धाःसा यंलागाः आमाइ पारूनिसें काैलाथ्व पञ्चमीतक यायेज्यूगु शास्त्रीय वचन दुगु धर्मशास्त्रविद्पिनि धापु दु ।
थ्व इलय् नं छुं जुयाः सोह्र श्राद्ध याये मफुसा कौलागाः आमाइ अर्थात् लक्ष्मीपूजा खुन्हु यायेफइ । कौलागाः आमाइ खुन्हु नं याये मफुसा वृश्चिक सङ्क्रान्ति अर्थात् मङ्सिर १ गतेतक मिले यानाः याये फइगु धर्मसिन्धु नांगु शास्त्रीय ग्रन्थय् न्ह्यथनातःगु दु ।
कौलाग्व पञ्चमीलिपाया अष्टमी, द्वादशी व आमाइ, भरणी नक्षत्र व व्यतीपात योग लाःगु दिं न्ह्यागु हे तिथि लाःसां दिनाच्वंगु सोह्र श्राद्ध याये फइगु शास्त्रीय विकल्पतकं निर्णयसिन्धु, धर्मसिन्धुलिसें धर्मशास्त्रय् च्वयातःगु नेपाल संस्कृत विश्विद्यालय वाल्मीकि विद्यापीठ धर्मशास्त्र विभागया प्रमुखतकं जुयादीम्ह समिति सदस्य प्रा डा भट्टराईं कनादीगु दु ।
अनंलिपा नं सोह्रश्राद्ध याये मफुसा फुपिसं थम्हं हे मफुपिसं ब्राह्मणपाखें न्हिथं १०८ मन्त्र जप याये फइगु शास्त्रीय विकल्प दुगु वय्कलं कनादी । विधिकथं थुज्वःगु जप १० ला यायेमाः । थ्व विधिं नं र पितृं तृप्ति काइगु धार्मिक विश्वास दु ।
सोह्र श्राद्ध तिंन्हिनय् लाकाः अबुया तिथि खुन्हु यायेमाःगुली गुलिखे पुरोहितं थःत छिंकथं सुथय् हे श्राद्ध या धायेगु याःगु जानकारी वःगुलिं व शास्त्रसम्मत मजूगु धर्मशास्त्रविद्पिसं कनादी । पितृ पक्ष क्वचायेवं दुर्गा पक्ष अर्थात् मोहनी न्ह्याइ । मोहनी हनेन्ह्यः पितृ तृप्तिया निंतिं सोह्र श्राद्ध यायेगु यानातःगु धर्मशास्त्रीय मत दु । तःधंगु नखः हने न्ह्यः पितृतृप्तिया कर्म यायेगु वैदिक सनातनी परम्परा दु । थुगुसी वंगु जेठ महिनाय् मनमास लाःगुलिं सोेह्र श्राद्ध व मोहनी लिहाँवंगु खः ।