चितवन जिल्लाया भरतपुरया दक्षिणी ब्वय् लाःगु माडी उपत्यका प्राकृतिक, धार्मिक व सांस्कृतिक सम्पदां जाः । थन दुगु सामेश्वर देगः, गोद्धक, बैकुण्ठ ताल, राम देगः लिसेंया लागा पर्यटनया ल्याखं महत्वपूर्ण जू। थुकिया बारे यक्व मनूतय्सं सि नं स्यू, तर माडीइ हे च्वंगु न्ह्यइपुगु ‘धनलक्ष्मी झरना’या बारे अप्वःसिनं मस्यू । थ्यंमथ्यं ६० मिटर जालं कुहाँ वइगु थ्व थ्व झ्वालायात दुथ्याकाः पर्यटन विकास यायेत वैकुण्ठ धाम क्षेत्र व्यवस्थापन समितिं पलाः न्ह्याकूगु दु ।
वैकुण्ठ ताल स्वयां च्वय् थ्यंमथ्यं डेढ घण्टा न्यासि वनाः थ्यंके फइगु धनलक्ष्मी झ्वालायात स्थानीय तगिमय् हे न्हूगु गन्तव्य कथं विकास यायेगु ज्या जुयाच्वंगु वैकुण्ठ धाम पूजा व मेला व्यवस्थापन मूल समितिया नायः राजकुमार परियारं कनादीगु दु । वय्कलं तालं झ्वालातकया बच्छि लँपुइ त्वाथः दयेकेधुंकूगु व ल्यं दुगु सिढी वइगु दँय् क्वचायेकेगु योजना दुगु जानकारी बियादीगु दु । परियारं धयादी, “बजेटया अभावं यानाः योजना कथं ज्या जुइमफुनि, झरना वनेगु लँ जक दयेके फइगु खःसां नं आपालं पर्यटक दुत हये फइगु खः ।”
माडी नगर पालिका–८ या पूर्व वडाध्यक्ष कृष्ण अधिकारीया कथं माडीया थ्व लागाय् २०२०/२२ सालंनिसें बस्ती न्ह्याःगु खः । अबलेनिसें वैकुण्ठ तालया जःखः मेला यायेगु व बाला चतुर्दशी कुन्हु शतबीज ह्वलेगु परम्परा न्ह्याःगु खः । उगु लसताय् माडीइ च्वंपिं जक मखु चितवन, जःलाखःला जिल्ला व भारतीय सीमा क्षेत्रं नं भक्तजनपिं वयेगु यानाच्वंगु दु । थन वल धाःसा सम्पत्तिया इच्छा पूवनी धइगु किम्बदन्ती दुगुलिं हे झ्वालाया नां धनलक्ष्मी झरना तःगु अधिकारीं धयादीगु दु ।
थ्व थाय् खरकट्टाया दक्षिणय् भरतपुर-माडी-ठोरी हुलाकी मार्गय् ला। खरकट्टां ताल दुगु जंगलया सिथय् तक स्वंगू किलोमिटर पक्की लँ दु । गाडीं कुहां वयेधुंकाः थ्यंमथ्यं २० मिनेट च्वय् न्यासि वनाः वैकुण्ठ पुखुलिइ थ्यंकेफइ । अनं डेढ घण्टाय् झरना थ्यंके फै । वडाध्यक्ष अधिकारीं धयादी, “थौंकन्हय् मनूत धार्मिक कारणं व दर्शनया निंतिं झरनाय् वयेगु यानाच्वंगु दु। वय्कलं धयादी, “त्वाथःसहितया पूर्वाधार दयेके फत धाःसा थन अप्वः पर्यटक हयेफइ, थौंकन्हय् झरनालिसें वैकुण्ठधाम लागाया पर्यटकीय स्थलयात नं प्रवर्द्धन यायेगु ज्या जुयाच्वंगु दु ।”
वैकुण्ठधाम क्षेत्र दुने लाःगु वैकुण्ठताल, धनलक्ष्मी झरना, वैकुण्ठेश्वर शिवालय देगः, कैलाश पर्वत, प्रेम दह, मनमोह भीर, दुइ खोला दोभान, चमेरे गुफा व अरण्य बौद्ध विहार प्राकृतिक व धार्मिक दृष्टिकोणं तसकं महत्वपूर्ण थाय् खः । थुपिं सम्पदाया कारणं मादी पर्यटकतय् निंतिं रुचिया केन्द्र जुयावःगु वय्कलं धयादिल। अधिकारीं कान्तिपुर सामूहिक कृषि, ‘फार्म स्टे’ व अयोध्यामार्ग थेंज्याःगु परियोजनां समुदायलिसे स्वानाः थनया पर्यटनयात आकर्षक दयेकूगु नं धयादीगु दु ।
वैकुण्ठधाम क्षेत्रयात एकीकृत ढंगं विकास यायेगु योजना दयेकेधुंकाः धनलक्ष्मी झ्वालाय् पर्यटकत यंकेगु ज्या जुयाच्वंगु नगर उपमेयर खेमप्रसाद महतों कनादीगु दु । वय्कलं धयादी, “झरनाप्रति आकर्षण अप्वया वनाच्वंगु दु, जंगल दुने लाःगुलिं आपालं मनूतय्सं थुकिया बारे मस्यू, थुकिया प्रचारप्रसार यानाः पूर्वाधार निर्माण यात धाःसा भविष्यय् महत्वपूर्ण पर्यटकीय क्षेत्र जुइफु, उकिं आः हे माःगु बजेटया व्यवस्था यानाः ज्या यायेगु जुइ ।”
माडी भौगोलिक रुपं तसकं आकर्षक थाय् खः, तर दर्जनौं खुसि दुगुलिं व स्वखेरं चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जलिसे स्वानाच्वंगुलिं जंगली जनावरतसें स्थानीय मनूतय्त समस्या बियाच्वंगु दु । मेमेथाय् निकुञ्जया धुँ, गैंडा क्यनाः पर्यटन ब्वलंसां नं माडीयात थुकिं फाइदा जुइगु स्वयां नं नोक्सानी जुयाच्वंगु गुनासो वयाच्वंगु दु। झरना, ताल व धार्मिक क्षेत्र दूगु थुगु लागाया विकासया नितिं उकथं हे योजना दयेकागु उपमेयर महतों जानकारी ब्यूगु दु । (रासस)