सूचना नापं सञ्चारमन्त्री डा विक्रम तिमिल्सिनां सरकारं अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता, प्रेस स्वतन्त्रता नापं नागरिकतय्गु सूचनाया हकया संरक्षणप्रति पूर्ण प्रतिबद्ध जूगु ध्वाथुइकाः आमसञ्चार ख्यःयात अझ मर्यादित, जवाफदेही व विश्वसनीय यायेत आवश्यक कानुनी लिसें नीतिगत सुधारयात प्राथमिकताय् तयातःगु धयादीगु दु । विनियोजन विधेयक, २०८३ अन्तर्गत सूचना नापं सञ्चार मन्त्रालयलिसे सम्बन्धित शीर्षकय् जूगु सहलहय् सांसदतय्सं थंगु जिज्ञासाया थौं प्रतिनिधिसभाय् लिसः बियादिसें सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां वइगु आर्थिक दँ २०८३/८४ या निंतिं मन्त्रालयया नीति, ज्याझ्वः व बजेट आमसञ्चार, दूरसञ्चार, हुलाक सेवा, चलचित्र लिसें मुद्रण नापं न्यागू प्रमुख ख्यलय् केन्द्रित जूगु जानकारी बियादिल । वइगु आर्थिक दँया निंतिं सञ्चार मन्त्रालय व मातहतया निकायया निंतिं ५ अर्ब ९३ क्वति ६० लख बराबर बजेट विनियोजन याःगु खः । उगु बजेटमध्ये ८८ प्रतिशत अनिवार्य दायित्व अथे धइगु चालु खर्चपाखे व १२ प्रतिशत पुँजीगत खर्चपाखे विनियोजन याःगु खः । मन्त्रालय मातहतया निकायतय्के नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरण व नेपाल दूरसञ्चार कम्पनी लिमिटेड थःगु हे आन्तरिक स्रोतं सञ्चालन जुयाच्वंगु लिसें नेपाल टेलिभिजन, रेडियो नेपाल, गोरखापत्र संस्थान, राष्ट्रिय समाचार समिति व चलचित्र विकास बोर्डं सरकारी अनुदानलिसें थःगु हे स्रोत नं परिचालन यानावयाच्वंगु सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां कनादिल । सरकारया नीति नापं ज्याझ्वः व बजेट वक्तव्यय् कःघाःगु मन्त्रालयलिसे सम्बन्धित ज्याझ्वः कार्यान्वयनया निंतिं एकीकृत वार्षिक कार्ययोजना तयार यानाः कार्यान्वयनय् हयेगु लिसें मद्दिक समीक्षा, अनुगमन व मूल्याङ्कन यायेगु वय्कलं सदनय् जानकारी बियादिल । सहलहया झ्वलय् सांसदतय्सं निजी सञ्चारमाध्यमया संरक्षण, श्रमजीवी पत्रकारतय्गु अधिकार, सामाजिक सञ्जालया व्यवस्थापन, डिजिटल सुरक्षा नापं गलत सूचना व ‘फेक न्युज’ नियन्त्रणयात मन्त्रालयया प्रमुख प्राथमिकता दयेकेमाःगु धारणा तःगु खः । निजी सञ्चारमाध्यम व श्रमजीवी पत्रकार थःपिनिगु हकअधिकारया संरक्षणया निंतिं आन्दोलन यायेत बाध्य जूगु अवस्थाप्रति नं सांसदतय्सं चिन्ता प्वंकूगु खः । थ्व सम्बन्धय् सञ्चारमन्त्री तिमिल्सिनां सरकारं प्रेस नापं अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता लिकुनीकथं सरकारं छुं नं ज्या मयायेगु ध्वाथुइकादिसें सार्वजनिक सरोकारया सूचना नागरिकं सहज रूपं चूलाकेफयेमा धइगु ताःतयाः राष्ट्रिय सूचना आयोगयात अझ सक्रिय याना धयादिल । सूचनाया हकयात प्रभावकारी कार्यान्वयन यानाः सार्वजनिक निकायतय्त जिम्मेवार, जवाफदेही व पारदर्शी जुइकेगु दिशाय् सरकार न्ह्याःवनाच्वंगु वय्कःया धापू खः । पत्रकारतय्गु न्यूनतम पारिश्रमिक कार्यान्वयन सरकारया प्राथमिकताय् दूगु न्ह्यथनादिसें सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां सूचना लिसें प्रसारण विभागलिसे सेवा काइगु सञ्चार प्रतिष्ठानं पत्रकारतय्त भुक्तानी ब्यूगु पारिश्रमिकया ‘पे–रोल’ नं पेश यायेमाःगु व्यवस्था जूगु जानकारी बियादिल । अथेहे, श्रम शोषण छुं कथं नं स्वीकार्य मजुइगु व सञ्चार ख्यःयात सुरक्षित लिसें मर्यादित यायेत सरकार प्रतिबद्ध दूगु वय्कलं दोहोरे यानादिल । पत्रकारितालिसे सम्बन्धित संस्था दलगत आधारय् पलिस्था यायेगु प्रेस स्वतन्त्रता वा अन्तरराष्ट्रिय मान्यताकथं मजुइगु नं वय्कःया धारणा खः । अथेहे, सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां पत्रकारिता ख्यःलिसे सम्बद्ध संस्थाया ज्याझ्वःया निंतिं वइगु आर्थिक दँया निंतिं ५० लख विनियोजन जूगु धयादिल । गुगुमध्ये खोजमूलक नापं जिम्मेवार पत्रकारिता फेलोसिप ज्याझ्वःया निंतिं २१ लख, मिडिया नवप्रवर्तन नापं तथ्य प्रमाणीकरण (फ्याक्ट चेक) ज्याझ्वःया निंतिं २४ लख ५० द्वः लिसें सार्वजनिक गुनासो व्यवस्थापन व पारदर्शिता प्रणाली विकास ज्याझ्वःया निंतिं ४० लख विनियोजन याःगु खः । प्राकृतिक विपद्या इलय् सार्वजनिक प्रसारण संस्थापाखें पूर्वसूचना प्रवाह यायेगु लिसें दूरसञ्चार सेवा प्रदायकपाखें एसएमएस प्रणालीं पूर्वसूचना उपलब्ध याकेगु व्यवस्था नं प्रभावकारी रूपं सञ्चालन जुयाच्वंगु सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां सदनयात जानकारी बियादिल । प्रतिनिधिसभाया थी थी बैठकय् सांसदतय्सं ग्रामीण, पहाडी नापं हिमाली लागाय् अझ नं गुणस्तरीय मोबाइल नेटवर्क व इन्टरनेट सेवा मगाःगु, थिकेगु डाटा लिसें कमजोर सेवापाखें नागरिक प्रभावित जूगु नापं साइबर अपराध अप्वयावनाच्वंगु विषय थनादिल । उगु न्ह्यसःतय्त सम्बोधन यानादिसें सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां गुणस्तरीय व सुलभ दूरसञ्चार सेवा विस्तार सरकारया प्राथमिकताय् दूगु धयादिल । दूरसञ्चार ऐनयात ईकथं संशोधन यायेगु ज्या न्ह्यानाच्वंगु न्ह्यथनादिसें वय्कलं मोबाइल नेटवर्कया नियमित अनुगमन, ड्राइभ टेस्ट व नेटवर्क अप्टिमाइजेसनपाखें सेवाया गुणस्तर सुधार जुयाच्वंगु जानकारी बियादिल । वय्कलं सेवा मथ्यंगु लिसें न्हूगु माग दूगु लागाय् सञ्चार सेवा विस्तार यायेत नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणअन्तर्गतया ग्रामीण दूरसञ्चार विकास कोष (आरटीडीएफ) परिचालनयात तःगति बिइधुंकूगु नं कनादिल । देय्न्यंकं बीटीएस, ई–नोडबी, मोबाइल टावर लिसें ‘फाइबर टु द होम’ (एफटीटीएच) पूर्वाधार विस्तारया ज्या न्ह्याकूगु जानकारी बियादिसें वय्कलं आर्थिक दँ २०८१/८२ य् हे एफटीटीएच सेवा ७७ गू हे जिल्लाया सदरमुकामतक थ्यंगु व आः फुक्क नगरपालिका लिसें गाउँपालिकाया वडातक विस्तार यायेगु ज्या सुरु जुइधुंकूगु धयादिल । मध्यपहाडी लोकमार्ग नापं मेमेगु राजमार्गय् अप्टिकल फाइबर विस्तार यानाः सेवाया गुणस्तर थप सुधार यायेगु वय्कलं जानकारी बियादिल । थौंकन्हय् ६ द्वः व ७४३ गू वडा केन्द्रय् ब्रोडब्यान्ड इन्टरनेट सेवा थ्यंगु, ४ द्वः व २७२ स्वास्थ्य संस्था नापं ५ द्वः व ३४१ सामुदायिक माध्यमिक विद्यालयय् ब्रोडब्यान्ड जडान क्वचायेधुंकूगु खः । नेपाल टेलिकमपाखें न्ह्यानाच्वंगु आर्थिक दँया जेठतक १६२ गू थासय् २जी, १३ गू थासय् ३जी लिसें ५८८ गू थासय् ४जी ई–नोडबी नापं मुक्कं ७६३ गू थासय् न्हूगु पूर्वाधार सञ्चालनय् वःगु लिसें वइगु आर्थिक दँय् थप द्वःछि व ५९७ बीटीएस लिसें ई–नोडबी खरिद प्रक्रिया न्ह्याकूगु वय्कलं कनादिल । हुलाक सेवा अझ नं पुलांगु हे शैलीइ सीमित जुयाच्वंगु सांसदतय्गु जिज्ञासाया लिसलय् सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां हुलाकयात आधुनिक, प्रविधिमैत्री नापं सेवामुखी यायेगु अभियान तःगतिं न्ह्याकूगु धयादिल । वइगु आर्थिक दँय् थप ५० गू स्थानीय तहया हुलाक ज्याकुथिइ सूचना प्रविधि पूर्वाधार पलिस्था यायेत २ क्वति ५० लख विनियोजन याःगु वय्कःया धापू खः । नेपाल डिजिटल ट्रान्सफर्मेसन परियोजनाअन्तर्गत नं हुलाकया आधुनिकीकरणय् लगानी यायेगु सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां जानकारी बियादिल । थौंकन्हय् हुलाकपाखें राहदानी, सवारी चालक अनुमतिपत्र, लालपुर्जा, प्रयोगशालाया नमूना, राष्ट्रिय वाणिज्य बैंकया एटीएम कार्ड, स्वास्थ्य बीमा बोर्डया सामग्री लिसें थी थी सरकारी कागजात ढुवानी जुयाच्वंगु जानकारी बियादिसें वय्कलं देय्दुने हवाई सेवा थ्यंगु फुक्क जिल्लाय् ईएमएस सेवा विस्तार जूगु लिसें ३९ गू देय्लिसे द्रूत डाँक सेवा व ७१ गू देय्या ९३ गू गन्तव्यय् पार्सल सेवा सञ्चालन जुयाच्वंगु धयादिल । सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां हुलाक सेवाया पुनःसंरचना यानाः न्हूगु व्यवसायिक ढाँचाय् यंकेगु तयारी जुयाच्वंगु कनादिसें आःतक ६२ गू जिल्लाय् छेँखापतिकं हे सेवा थ्यंकेगु व्यवस्था सुरु जुइधुंकूगु नं सदनयात जानकारी बियादिल । चलचित्र, वृत्तचित्र व फोटोग्राफी ख्यःया अन्तरराष्ट्रिय प्रवद्र्धन प्रभावकारी मजूगु सांसदतय्गु जिज्ञासाय् सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां चलचित्र छायाङ्कन अनुमति प्रक्रियायात सरल व छरितो जुइकूगु जानकारी बियादिल । वय्कलं काभ्रेपलाञ्चोकया बनेपाय् अत्याधुनिक छायाङ्कन स्टुडियो निर्माणया ज्या सुरु जुइधुंकूगु व वइगु आर्थिक दँयादुने पूवकेगु आज्जु दूगु धयादिल । चलचित्रसम्बन्धी विधेयक सङ्घीय संसदय् दर्ता जुयाः प्रतिनिधिसभाया समितिइ सहलहया झ्वलय् दूगु जानकारी बियादिसें वय्कलं सांस्कृतिक नापं राष्ट्रिय महत्त्वया चलचित्र निर्माणया निंतिं वइगु आर्थिक दँया निंतिं ३ क्वति ५० लख बराबर प्रोत्साहन अनुदान विनियोजन याःगु न्ह्यथनादिल । अथेहे, देय्या मुद्रण ख्यः आर्थिक सङ्कट व प्रविधिगत हाथ्यां प्रभावित जुयाच्वंगु धकाः सांसदतय्सं थनादीगु जिज्ञासाय् लिसः बियादिसें सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां सुरक्षण मुद्रण ऐन, २०८१ कथं संवेदनशील मुद्रण सामग्री स्वदेशय् हे उत्पादन यायेगु पूर्वाधार निर्माण जुयाच्वंगु जानकारी बियादिल । थौंकन्हय् हुलाक टिकट नापं सवारी चालक अनुमतिपत्र नेपालय् हे छापे यायेगु ज्या सुरु जुइधुंकूगु खः । आःतक छापे याये ल्यंदनिगु २९ लखमध्ये १८ लख सवारी चालक अनुमतिपत्र छापे जुइधुंकूगु व न्ह्यानाच्वंगु आर्थिक दँयादुने न्हापा ल्यंदूगु फुक्क अनुमतिपत्र छापे यायेगु क्वचायेकेगु सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां कनादिल । वइगु आर्थिक दंनिसें मागकथं थत्थें अनुमतिपत्र छापे यायेफइगु अवस्था सिर्जना यायेगु वय्कःया धापू खः । थुगु इलय् ३४ लख ५० द्वः हुलाक टिकट छापे यायेगु क्वचाःगु व सुरक्षण मुद्रण केन्द्रया निंतिं वइगु आर्थिक दँया निंतिं ३२ क्वति ४७ लख बजेट विनियोजन याःगु वय््कलं कनादिल । आवश्यकताकथं सुरक्षण मुद्रण केन्द्रयात थप ग्वाहालि उपलब्ध यायेगु नं सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां ध्वाथुइकादिल । प्रतिनिधिसभाया थी थी बैठकय् सांसदतय्सं सूचना नापं सञ्चार मन्त्रालयया बजेट मगाःगु, कृत्रिम बौधिकता (एआई), साइबर सुरक्षा, डाटा अर्थतन्त्र लिसें डिजिटल पूर्वाधारयात माक्व बजेट बिइमाःगु धारणा तयादिल । लिसें मन्त्रालयया बजेटमध्ये ३ अर्ब ६१ क्वति ४६ लख बराबर ध्यबाया विस्तृत विवरण सार्वजनिक मजूगु विषय नं सदनय् थंगु खः । थुकिया लिसलय् सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनां मन्त्रालय लिसें मातहतया निकायया निंतिं विनियोजित बजेट मन्त्रालयगत बजेट सूचना प्रणाली (एलएमबिआइएस)य् गतिविधि छुटे यानातःगु व क्षेत्रगत आधारय् विनियोजन याःगु ध्वाथुइकादिल । बजेटया फयांफक्व उपयोग जुइकथं विनियोजन दक्षता नालाकाःगु धइगु नं सञ्चारमन्त्री डा तिमिल्सिनाया धापू खः । प्रतिनिधिसभाया थौंया बैठकय् वय्कलं नेपाल डिजिटल ट्रान्सफर्मेसन परियोजनापाखें सरकारी सेवा आधुनिकीकरण, राष्ट्रिय साइबर सुरक्षा सुदृढीकरण लिसें डिजिटल सार्वजनिक पूर्वाधार विस्तारया ज्याझ्वःयात नं प्रभावकारी रूपं न्ह्याकेगु जानकारी बियादिल । अथेहे, सूचना नापं सञ्चार ख्यलय् तःगतिं जुयाच्वंगु विकासं आर्थिक, सामाजिक लिसें शैक्षिक ख्यलय् सकारात्मक प्रभाव लाकाच्वंगु धयादिसें वय्कलं वइगु आर्थिक दँया फुक्क ज्याझ्वः इलय् हे क्वचायेकाः लक्षित उपलब्धि हासिल यायेगु प्रतिबद्धता प्वंकादिल । रासस